අඟහරු මත ජලය සොයාගැනේ

PIA144791

අභ්‍යවකාශය පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වන බොහෝ දෙනෙක් පුදුමයට පත්කරන ආරංචියක් පසුගිය දා NASA ආයතනය මගින් ප්‍රසිදියට පත්කරනු ලැබුවා එනම් අඟහරු ග්‍රහයා මත මිදුන ජලය පවතින බවට NASA ආයතනය මගින් තහවුරු කිරීමයි. අද අපි ඔබට විස්තර ගෙන එන්නේ මේ නව සොයාගැනීම පිළිබඳවයි

අගහරු ග්‍රහයා මත ජලය ඇතිබවට බොහෝ දෙනා මිට බොහෝ කලකට පෙර සිටම අදහස් පලකොට තිබුනා. 18 වන ශතවර්ෂයේදී  William Herschel විසින් අගහරු ග්‍රහයාගේ ධ්‍රැව ප්‍රදේශ මිදුණු ජලයෙන් වැසි පැවතිය හැකි බවට අදහසක් ප්‍රකාශ කර තිබුනා. නමුත් ඒ පිළිබඳව සනාථ කිරීම සඳහා ඔහුට ප්‍රමාණවත් සාදක තිබුනේ නැහැ. 1950 වසරේ දී ප්‍රථම වරට දුරේක්ෂ යන්ගෙන් ලබාගන්නා ලද දත්ත වර්ණාවලීක්ෂ මාන මගින් විශ්ලේෂණය කිරීම මගින් පවා අඟහරුගේ ධ්‍රැව ප්‍රදේශ වල අයිස් පවතීදැයි යන්න තහවිරු කරගැනීමට නොහැකිව තිබුනා ඊට හේතුව වන්නේ සුර්යගෙන් පරාවර්තනය වන ආලෝකය මගින් ලගන්නා ලද දත්ත වලට භාධා පැමිණීමයි. 

අඟහරු වෙත යවන ලද ප්‍රථම යානය මගින් ලබාගන්නා ලද සමීප ජයාරූප මගින් පවා අඟහරු ග්‍රහයාගේ ධ්‍රැව ප්‍රදේශයන් අයිස් වලින් වැසි තිබෙනවද යන්න සනාථ කර ගැනිමට නොහැකි වී තිබෙනවා ඊට හේතුව වන්නේ අඟහරු මත පවතින අධික ශීතල නිසා co2 වායුව ඝනීභවනය වීම නිසා ජලය මිදී ඇත්දැයි නිසියාකාරව සොයාගැනීමට නොහැකි වීමයි.

image-20150925-17725-1k6o7rp

1970 දී දියත්කෙරුන Mariner 9 ව්‍යාපෘතිය මගින් ජලය ගලා යාම නිසා සැදුනා යයි සැක කල හැකි සටහන් අනාගහරු ග්‍රහයා මතින් සොයාගැනීමත් සමගම අඟහරු ග්‍රහයා මත ද්‍රව ජලය පවතී යන මතයට ඉතා ඉහල ප්‍රසිධියක් ලැබුනා. නමුත් මම සටහන් වසර මිලියන ගණනක් පැරණි යයි ගණන් බැලීමත් සමග අතීතයේ අඟහරු මත ජලය පැවතියද වර්තමානයේ ඒ මත ද්‍රව ජලය පවතින බවට මේ සටහන් ස්ථිර සාදකයක් නොවන ගණයට පත්වුනා.

image-20150925-17725-9mvhyw

වසර 2000 දී පමණ මේ මාතෘකාව නැවතත් උණුසුම් බවට පත්වුනා ඒ අඟහරු වටා ගමන් කරන Mars Global Surveyor යානය මගින් ලබාගන්නා ලද වඩා පැහැදිලි ජයාරූප මගින් ඉතාම මෑතකදී ජලය නිසා ඇතිවුනා යයි සැක කල හැකි සටහන් කිහිපයක්ම දැකගැනීමට හැකි වීම නිසයි. මේවා දක්නට ලැබී තිබෙන්නේ අගාධයන්ගේ ඇතුලත පෘෂ්ටයේ වන අතර ඒවායේ දාර වඩාත් තියුණු වන අතර එම නිසා ඒවා වඩාත් මෑත කාලයේදී ඇතිවූ ඒවා බවට සැක පල කෙරුණා. මේවා නිර්මාණය වන්නට ඇත්තේ අඟහරු අභ්‍යන්තරයේ පවතින ජලය මතුපිටට කාන්දු වීම නිසාවෙන් විය හැකි බවටද මතයක් පළකෙරුනා.

image-20150925-17729-40b5lb

2008 වසරේදී අඟහරු මත පතිත කෙරුණු Phoenix යානයේ පාදයක ද්‍රව ජල බින්දු කිහිපයක් රැඳී තිබෙනු එහි ජයාරූප වල සටහන් වී තිබෙනු දක්නට ලැබුනා. මෙයත් අඟහරු මත ජලය පවතින බවට තහවුරු කෙරෙන සාදකයක් බවට පත්වුනා.

image-20150925-17725-r1tx90

2011 වසරේදී අඟහරු වටා ගමන් ගන්න යානා මගින් ලබාගන්නා ලද ජයාරූප මගින් එහි ආවට වල ඇතුල් බිත්ති මත කාලයෙන් කාලයට ඇතිවී නැතිවී යන රේකා සමුහයන් නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකිවුනා. මෙය අඟහරු මත ජලය සොයා යන ගමනේ තවත් එක් වැදගත් සන්දිස්ථානයක් බවට පත්වුනා. මේවා මීටර් 1 සිට මීටර් 5 දක්වා පළල කින් යුක්ත වුන අතර මීටර් 100 ක පමණ දිගින් යුක්ත වුනා. NASA ආයතනයේ අදහස වුනේ අනාගහරු ගේ වායුගෝලය මත ඇති සියුම් ජාල බිඳිති පෘෂ්ටය මත පතිත වන බවත් ඒවා ජල පහරක් නිර්මාණය කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් නොවුනත් එය ඉහල අහසේ සිට නරඹන විට අඟහරුගේ වැලි සහිත පෘෂ්ටය මත සලකුණක් ඇති කල හැකි මට්ටමට ප්‍රමාණවත් බවට නිගමනය කෙරුනා.

image-20150925-17725-1j0ge10

මෙම නිරීක්ෂණයන් තුලින් මෙලෙස අඟහරු මත අඳි තිබෙන මේ අඳුරු රේකා වල  magnesium perchlorate, magnesium chlorate සහ  sodium perchlorate අඩංගු බව සොයාගෙන තිබෙනවා මේ සඳහා NASA ආයතනය මගින් CRISM (Compact Reconnaissance Imaging Spectrometer for Mars) නමැති උපකරණය භාවිත කොට තිබෙනවා. ඉහත ලවන වර්ගයන් අඟහරු මතින් ගලයන සියුම ජාල පහරවල් වියලිගිය පසු ඉතිරි වන ඒවා බවට බොහෝ දෙනා මත පළකරනවා.

කෙසේ වෙතත් තවමත් අඟහරු පෘෂ්ටය මත ද්‍රව ජලය සොයාගැනීමට නොහැකිව පවතිනවා. පරීක්ෂකයන් දිගින් දිගටම උත්සාහ දරන්නේ අඟහරු මත ද්‍රව ජලය පවතින්නේද යන්න යන්න ස්ථිර වශයෙන්ම දැනගැනීමටයි.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *